Nguyễn Nhật Ánh Đón Tuổi 30 Của ‘Kính Vạn Hoa’

Kính vạn hoa là truyện dài nhiều tập được Nguyễn Nhật Ánh sáng tác thập niên 1990-2000. Tập đầu tiên mang tên Nhà ảo thuật vào ngày 5/12/1995 trở thành hiện tượng xuất bản thời đó.

Bộ sách gồm 54 tập, gần 200 nhân vật, xoay quanh đời sống học đường của ba nhân vật: Quý Ròm – thần đồng các môn Toán, Lý và Hóa của trường Tự Do, Tiểu Long – nam sinh huyền đai đệ nhị đẳng Taekwondo, tính hào hiệp, Hạnh – “bộ óc điện tử” của nhóm, ham đọc sách, tính dịu dàng, kiên nhẫn. Mỗi tập là một câu chuyện độc lập, phản ánh niềm vui, nỗi buồn, tình bạn, mối quan hệ gia đình và những băn khoăn, tâm tư của học sinh tuổi mới lớn.

Kính vạn hoa từng được xem là dấu mốc quan trọng của văn học thiếu nhi thời kỳ Đổi mới. Tác phẩm không mang giọng điệu giáo huấn mà có cách kể chuyện gần gũi, giản dị, tôn trọng thế giới nội tâm và suy nghĩ của trẻ em.

Nhà văn Trần Quốc Toàn nhận định bộ sách phản ánh đầy đủ sinh hoạt của lứa tuổi học trò một thời, từ cách học, cách chơi đến những sáng tạo trong đời sống thường ngày. “Chính sự gần gũi, hồn nhiên và sống động này giúp tác phẩm duy trì khả năng kết nối với bạn đọc qua nhiều thế hệ”, ông Quốc Toàn nói.

Nhà báo Lê Minh Quốc cho rằng bộ sách là minh chứng cho việc văn học thiếu nhi Việt Nam có thể đi đường dài nếu chọn đúng cách viết. “Thành công của tác phẩm cho thấy viết cho thiếu nhi là một con đường có thể theo đuổi lâu dài, không giới hạn ở một cá nhân hay thế hệ nào”, ông Quốc nói.

Sáng 20/12, tại Nhà thiếu nhi TP HCM, hàng trăm bạn trẻ có dịp gặp gỡ và giao lưu với nhà văn. Kiên nhẫn xếp hàng chờ nhà văn ký tặng, Cẩm Ly, 23 tuổi, quê Đồng Nai, cho biết hạnh phúc khi có dịp gặp gỡ những người bạn cùng niềm đam mê đọc Kính Vạn Hoa, nhắc lại tuổi thơ tinh nghịch. Quốc Khánh, 22 tuổi, nói đọc bộ truyện từ những năm tiểu học, đến nay vẫn thấy hấp dẫn với thế giới học trò trên trang sách.

Nhiều người cho rằng sau ba thập niên, tác phẩm tiếp tục đến với lớp công chúng mới. Với người trưởng thành, Kính vạn hoa là ký ức tuổi thơ còn với bạn đọc nhỏ tuổi, bộ truyện mở ra thế giới sinh động và gần gũi về trường lớp, bạn bè.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh cho biết cảm hứng sáng tác Kính vạn hoa bắt nguồn từ ký ức cá nhân, trải nghiệm sống và những quan sát, cảm nhận về đời sống trẻ em. Theo ông, những chi tiết nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày chính là chất liệu để xây dựng thế giới học trò, giúp tác phẩm giữ được sự kết nối với bạn đọc qua nhiều giai đoạn.

Dịp này kỷ niệm 30 năm bộ sách ra đời, NXB Kim Đồng ra mắt ấn bản Kính vạn hoa trọn bộ 54 tập. Cuốn Nguyễn Nhật Ánh và Kính vạn hoa – Chuyện từ A đến Z cũng được giới thiệu, tập hợp nhiều bài viết, góc nhìn về quá trình hình thành, phát triển của bộ truyện.

Năm 2004, bản truyền hình do đạo diễn Nguyễn Minh Chung, Đỗ Phú Hải chuyển thể lên sóng, tạo cơn sốt. Các diễn viên Ngọc Trai, Anh Đào, Vũ Long sau đó trở thành những gương mặt được yêu thích, nhiều đạo diễn săn đón. Năm 2024, đạo diễn Võ Thanh Hòa thực hiện bản điện ảnh với sự tham gia của dàn diễn viên gen Z.

Trước đó, ngày 13/12, ở buổi giao lưu với hơn 600 học sinh – sinh viên ở THPT Nguyễn Thị Minh Khai (TP HCM), nhà văn cho biết tình cảm của bạn đọc là động lực để ông tiếp tục sáng tác. Dù bộ truyện Kính Vạn Hoa khép lại, nhưng thế giới tuổi thơ, thanh thiếu niên vẫn sống trên trang viết Nguyễn Nhật Ánh qua nhiều tác phẩm như Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Ngày xưa có một chuyện tình.

Trần Cường – Vi Đoàn