‘Báu Vật Của Đời’ Tái Xuất

Ấn phẩm do ông Trần Đình Hiến chuyển ngữ, phát hành hôm 24/11. Sau khi mẹ qua đời năm 1994, trong mạch cảm xúc nhớ thương bà, nhà văn Mạc Ngôn tập trung viết sách suốt ba tháng. Ông từng miêu tả thời gian thực hiện tiểu thuyết: ”Khi tỉnh thì viết bằng tay, khi ngủ thì viết bằng mơ trong một mảnh sân đầy tiếng chó sủa và bên chiếc lò sưởi cháy rừng rực tại quê hương Cao Mật”.

Tác phẩm có tên gốc là Phong nhũ phì đồn, ra đời năm 1995, nhanh chóng gây tiếng vang với những ám ảnh về số phận con người. Tiểu thuyết trở thành hiện tượng văn học của Trung Quốc, đến nay đã được dịch ra hơn 18 thứ tiếng.

Dịp này, tiểu thuyết Đàn hương hình của Mạc Ngôn cũng được phát hành. Sách được nhà văn viết trong 5 năm (1996-2001), phát triển trên một vở hý kịch cùng tên gồm chín cảnh, vốn có từ cuối thời Thanh và đầu Trung Hoa Dân Quốc.

Tác phẩm có kết cấu lạ với ba phần: đầu phụng, bụng heo, đuôi beo. Nhà văn viết: ”Mỗi chương của phần đầu phụng và đuôi beo đều dùng phương thức nhân vật tự thuật. Phần bụng heo, bề ngoài tưởng như từ một góc độ nào đó nhìn vào mà viết, thực ra là ghi lại phương thức truyền miệng trong dân gian và phương thức ca vịnh để thuật lại một thời kỳ lịch sử có tính truyền kỳ”.

Đây là cuốn thứ hai do dịch giả Trần Đình Hiến thực hiện, sau Báu vật của đời. Theo ông, tác phẩm khắc họa những số phận khác nhau trong các sự kiện ở quá khứ, làm nổi bật tính đa dạng của lịch sử khi miêu tả đời sống thường ngày. Đồng thời, sách nhắc người đọc nhớ lại Miêu Xoang – loại hình nghệ thuật dân gian của Trung Quốc.

Mạc Ngôn tên thật là Quản Mạc Nghiệp, 70 tuổi, sinh tại thành phố Cao Mật, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc trong một gia đình nông dân. Thời kỳ Cách mạng Văn hóa, ông làm việc trong một nhà máy sản xuất dầu. 20 tuổi, ông tham gia quân đội và bắt đầu viết khi ở trong quân ngũ từ năm 1981. Ba năm sau, Mạc Ngôn trở thành giảng viên Khoa Văn học của Học viện Văn hóa Quân đội.

Nhà văn được biết đến với loạt tiểu thuyết mang tư tưởng lớn, có tầm ảnh hưởng rộng rãi. Ngoài Báu vật của đời, Đàn hương hình, ông ghi dấu ấn cùng loạt sáng tác Cao lương đỏ, Củ cải đỏ trong suốt, Châu chấu đỏ. Ông đoạt Nobel Văn học năm 2012 cho những tác phẩm văn chương có sự kết hợp giữa chủ nghĩa hiện thực huyền ảo với các câu chuyện dân gian, lịch sử và cuộc sống hiện đại của Trung Quốc.

Năm 1987, phim điện ảnh Cao lương đỏ được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của ông ra mắt, Trương Nghệ Mưu đạo diễn. Sau khi công chiếu, tác phẩm nhận được nhiều lời ca tụng, giành giải thưởng Gấu Vàng tại LHP Quốc tế Berlin năm 1988. Sáu năm sau, phim đoạt Cành cọ vàng ở Liên hoan phim Cannes.

Năm 2014, tiểu thuyết có bản truyền hình do đạo diễn Trịnh Hiểu Long thực hiện. Series từng giành nhiều giải thưởng danh giá như Phim truyền hình được khán giả yêu thích tại Liên hoan phim Hoa Đĩnh lần thứ 17, Giải bạc liên hoan phim truyền hình Thượng Hải lần thứ 21, xếp thứ ba trong Top 10 phim truyền hình xuất sắc của Quốc kịch thịnh điển 2014.

Dịch giả Trần Đình Hiến sinh năm 1933, quê ở Vĩnh Phúc (hiện là Phú Thọ). Năm 1964-1966, ông học nghiên cứu sinh Hán ngữ Cổ đại ở Đại học Tổng hợp Bắc Kinh, Trung Quốc. Giai đoạn 1967-1983, dịch giả công tác trong Đại sứ quán Việt Nam tại Bắc Kinh. Thời trẻ, ông dịch hơn 30 đầu sách nhưng chỉ được biết đến khi chuyển ngữ cuốn Đàn hương hình của Mạc Ngôn. Ông qua đời hồi tháng 2 vì bệnh tuổi già.

Phương Linh