5 Cuốn Sách Nuôi Dưỡng An Nhiên Của Thiền Sư Ajahn Brahm

Đầu tháng 2, thiền sư Ajahn Brahm đến Việt Nam và có buổi nói chuyện tại Đường sách TP HCM, thu hút hàng trăm người tham dự. Độc giả đặt câu hỏi về cách giảm căng thẳng, vượt qua nghịch cảnh để có được bình an trong cuộc sống nhiều biến động. Thiền sư còn trả lời về những cơ duyên, kỷ niệm khi viết sách. Ông có nhiều tác phẩm được dịch ra tiếng Việt, tạo dấu ấn với cách truyền tải tri thức Phật giáo dí dỏm, gần gũi.

Mở cửa trái tim

Là cuốn sách đầu tay của nhà sư Ajahn Brahm, Mở cửa trái tim cũng là tác phẩm được độc giả thế giới biết đến rộng rãi nhất. Thiền sư cho biết tên sách lấy cảm hứng từ câu nói của người cha quá cố của ông.

Khi Ajahn Brahm 13-14 tuổi, trong lúc tìm cách đỗ chiếc xe cũ, cha nói với ông: “Sau này, dù con làm bất cứ điều gì, bất kể việc đó khiến cha tự hào hay không, thì cánh cửa ngôi nhà của cha vẫn luôn mở ra để đón con”. Lúc đó, Ajahn Brahm chưa hiểu hết ý nghĩa câu nói. Khi ông qua đời, Ajahn Brahm luôn thầm nói với bản thân: “Mình thật may mắn vì có người bố tuyệt vời”.

Mở cửa trái tim tập hợp những câu chuyện về tình yêu, sự sợ hãi và đau khổ, nóng giận và tha thứ, sự khôn ngoan và tĩnh lặng nội tâm. Từ những việc có thật trong đời thường, thiền sư mở ra góc nhìn khác, theo hướng tích cực và bớt đau khổ hơn.

Ajahn Brahm không viết những bài giảng đạo lý mà nhẹ nhàng dẫn dắt người đọc thay đổi cách nhìn về những gì đang xảy ra trong đời, từ đó “mở cửa trái tim” để yêu thương bản thân nhiều hơn, bao dung với người khác hơn.

Buông bỏ buồn buông

Tác phẩm dành cho những người đang phải gánh vác những điều nặng nề, từ áp lực công việc, gia đình đến sự trĩu nặng trong cộng đồng, chuyện riêng tư. Hơn 70 câu chuyện được thiền sư kể lại với các chi tiết vui tươi, lồng ghép trải nghiệm của tác giả từ khi chưa xuất gia đến lúc trở thành trụ trì của một tu viện Phật giáo tại Australia.

Phía sau mỗi câu chuyện là triết lý đạo Phật về sự buông xả, sự bình an, lòng từ bi và tình yêu vô điều kiện, từ đó hướng đến sự tĩnh lặng và an lạc nội tâm.

Ajahn Brahm thường kể chuyện theo cách dễ hiểu và hài hước. Ở mẩu chuyện “Bạn có quyền không thấy có gì vui”, ông nhắc đến một cô gái phàn nàn rằng cô buồn vô cơ, không thấy có gì vui vẻ trong cuộc đời. Nghe như vậy, thiền sư soạn và in tờ “Giấy phép buồn khổ”, trên đó ghi:

“Giấy phép này được cấp cho Ông/Bà quyền Mãi mãi được buồn khổ. Dù là vô cớ hay vì bất kỳ lý do gì, ông bà đều không bị bất cứ ai cản trở quyền này”.

Khi nhận tờ giấy, cô gái phá lên cười, thiền sư đùa: “Cô vi phạm giấy phép rồi nhé”. Ajahn Brahm cho rằng con người không thể lúc nào cũng hạnh phúc. Đôi khi ta cau có, khó chịu, và điều đó hoàn toàn tự nhiên. Khi cho phép bản thân được cáu kỉnh thì trạng thái đó sẽ không kéo dài và hạnh phúc sẽ tự nhiên quay trở lại.

Hạnh phúc đến từ sự biến mất

Ở tác phẩm, Ajahn Brahm viết những trải nghiệm, chiêm nghiệm về chánh niệm và vô ngã mà Đức Phật chỉ ra. Theo tác giả, “biến mất” không phải trốn chạy cuộc đời mà là sự tan rã của bản ngã. Khi cái tôi lắng xuống, những nỗi đau, sự so sánh, lo âu gắn liền với nó cũng theo đó mà nhẹ đi. Từ trạng thái này, con người có thể chạm đến hạnh phúc sâu hơn, không phụ thuộc hoàn cảnh bên ngoài.

Tâm từ

Cuốn sách dạng sổ tay, xoay quanh những câu chuyện về lòng từ bi và tình thương vô điều kiện. Ajahn Brahm không xem tâm từ là một khái niệm trừu tượng hay một phương pháp thiền phức tạp mà như một thái độ sống, bắt đầu từ việc dịu dàng với chính mình.

Thông qua những hướng dẫn thực hành đơn giản, bắt đầu từ hơi thở, thiền sư chỉ ra nhiều khổ đau đến từ việc ta quá khắt khe với bản thân, luôn trách móc, so sánh và buộc bản thân hoàn hảo. Khi nuôi dưỡng tâm từ, ta dần buông bỏ sự phán xét, biết chấp nhận sự bất toàn và mở rộng tình thương, từ đó tâm hồn an nhiên hơn, các mối quan hệ cũng được chữa lành tự nhiên.

Hạnh phúc mỗi ngày

Tác phẩm tập hợp 365 câu nói, đúc rút ngắn của tác giả, như những lời nhắn nhủ dịu dàng dành cho mỗi ngày trong một năm. Mỗi câu nói đều được minh họa bằng tranh hài hước, gần đời thường.

Khi được hỏi về quan niệm hạnh phúc, thiền sư Ajahn Brahm cho rằng đó không phải hành trình, cũng không phải đích đến, mà là những điều tự nhiên xung quanh. Bởi nếu hạnh phúc là một điểm đến, con người sẽ chỉ quan tâm đến việc đạt được. Còn nếu coi đó là hành trình thì đôi khi chúng ta sẽ loay hoay tìm hướng mà chẳng để ý đến xung quanh.

Ông nói: “Bất cứ niềm hạnh phúc nào cũng tốt, miễn là nó không đánh đổi bằng sự tổn hại của người khác. Khi bạn nhìn thấy hoàng hôn đẹp, điều đó không làm tổn hại đến ai cả, nó là món quà miễn phí dành cho hàng trăm, hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người. Nhưng chúng ta lại không dành đủ thời gian để dừng lại mỗi khi hạnh phúc xuất hiện trước mặt mình”.

Ông Ajahn Brahm sinh năm 1951 ở Anh, tự xem bản thân là Phật tử khi 16 tuổi, sau khi tiếp xúc với các cuốn sách Phật giáo. Cuối thập niên 1960, ông theo học ngành Vật lý lý thuyết ở Đại học Cambridge. Sau khi tốt nghiệp, ông giảng dạy tại một trường trung học một năm trước khi xuất gia tại chùa ở Thái Lan.

Năm 1975, nhà sư đến vùng Đông Bắc Thái Lan, trở thành đệ tử của thiền sư Ajahn Chah tại chùa Wat Pa Pong. Cuối năm 1983, nhà sư đồng sáng lập tu viện Bodhinyana tại Serpentine, Australia và làm trụ trì tu viện từ năm 1995 đến nay.

Nghinh Xuân