Anh Bỏ Đề Xuất Cho Ai ‘Dùng Chùa’ Dữ Liệu

Báo cáo do Bộ Khoa học, Đổi mới và Công nghệ, Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao cùng phòng Sở hữu trí tuệ nước này công bố hôm 18/3. Các cơ quan đã tham vấn nhiều nhà sáng tạo nội dung, công ty AI và giới học thuật, đại đa số không đồng tình với đề xuất. Trước thông tin bác kế hoạch, nhiều tổ chức, người trong ngành như chuyên gia văn học, âm nhạc, điện ảnh, sân khấu và truyền hình bày tỏ vui mừng.

Công đoàn diễn viên Equity gọi đây là thay đổi đáng kể trong ngành. Hiệp hội Cấp phép tác giả (ALCS) cũng đánh giá quyết định này là tích cực, nhấn mạnh các tác giả cần có quyền kiểm soát tác phẩm và được trả công công bằng, đồng thời yêu cầu các công ty AI phải minh bạch hơn. Cùng quan điểm, Giám đốc Liên minh Sở hữu trí tuệ Daniel Guthrie cho rằng việc nới lỏng bản quyền không phải cách phù hợp để cân bằng lợi ích giữa ngành sáng tạo nội dung và AI.

Trước đó, nước này dự định áp dụng chính sách opt-out, cho phép AI lấy tác phẩm từ nghệ sĩ và nhà xuất bản, trừ khi họ “từ chối” (opt-out). Theo The Bookseller, điều này đồng nghĩa với việc các công ty trí tuệ nhân tạo có thể thu thập nội dung trên mạng để huấn luyện AI mà không cần xin phép trước.

Ngành công nghiệp sáng tạo từng phản ứng gay gắt trước đề xuất này. Tháng 12/2025, công bố khảo sát sơ bộ của chính phủ cho thấy chỉ 3% trong số 11.520 người tham gia ủng hộ đề xuất. Nhiều nhân vật nổi tiếng như Paul McCartney, Elton John, Coldplay, đạo diễn Richard Curtis cùng các hiệp hội xuất bản cũng lên tiếng chỉ trích.

Trước làn sóng phản đối, chính phủ quyết định thay đổi lập trường. Bộ trưởng bộ Khoa học Liz Kendall đã lắng nghe ý kiến, khẳng định chưa tiến hành cải cách đến khi chắc chắn các thay đổi phù hợp với lợi ích kinh tế và người dân.

Bà cũng cho biết trong giai đoạn tới, chính phủ sẽ tham vấn các bên liên quan về phương án thay thế như xây dựng tiêu chuẩn về dữ liệu đầu vào, thu thập bằng chứng về tác động của luật bản quyền đối với AI, theo dõi các vụ kiện tụng liên quan đến bản quyền AI tại Anh và trên thế giới. Báo cáo cũng nhấn mạnh hai lĩnh vực cần song hành, ngành sáng tạo cung cấp nội dung chất lượng cao để huấn luyện AI, ngược lại, trí tuệ nhân tạo giúp tăng năng suất cho ngành công nghiệp trị giá 146 tỷ bảng của nước này.

Châu Anh (theo The Bookseller, Screen Daily)