Đánh Giá Về Tiểu Thuyết Gia Như Một Nghề Nghiệp Của Haruki Murakami – Phải Chăng Chỉ Là Hiện Tượng Văn Học?

Vào một buổi chiều tháng Tư năm 1978, Haruki Murakami đang ngồi trên khán đài sân vận động Jingu ở Tokyo xem một trận bóng chày thì bất ngờ có một sự giác ngộ làm thay đổi cuộc đời ông. Nhờ sự phấn khích tại sân bóng đã khiến ông bật ra suy nghĩ về việc viết một cuốn tiểu thuyết.

Trong vòng sáu tháng, Murakami đã viết xong cuốn sách đầu tiên của mình, một tiểu thuyết ngắn có tên là  Lắng nghe gió hát . Ông đã gửi bản thảo duy nhất cho Gunzo , một tạp chí văn học Nhật Bản, và nhanh chóng quên mất nó. Khi nhận được tin mình đã lọt vào danh sách rút gọn cho Giải thưởng danh giá dành cho Nhà văn mới của Gunzo.

Cuốn sách là một hướng dẫn viết tiểu thuyết mang tính cá nhân sâu sắc, đan xen giữa hồi ký và quan điểm cá nhân. Đáng chú ý, ông kể lại những điều này bằng một giọng điệu giản dị, đều đều – giống hệt phong cách văn chương của ông, nơi mà cái tầm thường và cái huyền bí đan xen liền mạch mà không có sự thay đổi rõ rệt về giọng điệu… Có lúc ông mô tả nó là một “phong cách tự nhiên không tô điểm”, nhưng là một phong cách đạt được theo cách đặc trưng không chính thống: sau thất bại thảm hại trong lần thử đầu tiên viết tác phẩm sau này trở thành Lắng Nghe Gió Hát , ông bắt đầu lại từ con số không, viết không phải bằng tiếng Nhật bản địa mà bằng tiếng Anh. “Vốn từ vựng của tôi bị hạn chế nghiêm trọng, cũng như khả năng nắm vững cú pháp tiếng Anh của tôi”, ông viết, nhưng khi ông dịch lại những từ của mình sang tiếng Nhật, những câu ngắn gọn, đơn giản được tạo ra bởi những hạn chế tự áp đặt đó lại sở hữu “một nhịp điệu đặc biệt”.

Mặc dù bắt đầu khá muộn – ông mới 30 tuổi khi cuốn sách đầu tiên được xuất bản – nhưng ông đã làm việc vô cùng hiệu quả, với 15 tiểu thuyết và một số tuyển tập phi hư cấu cho đến nay. Thông thường, như trong các tiểu thuyết như Cuộc săn cừu hoang (1989) và Biên niên ký chim vặn dây cót (1997), ông dựa trên các yếu tố kỳ ảo, khoa học viễn tưởng và thần thoại truyền thống Nhật Bản, đồng thời tạo ra những nhân vật có vẻ bình thường và khiêm tốn như chính ông, ngoài những tính cách lập dị, rối loạn thần kinh và những thế giới song song kỳ lạ mà họ đột nhiên thấy mình đang sống.

Cuối cùng, giống như cuốn sách phi hư cấu trước đó của ông, Tôi nói gì khi nói về chạy bộ, cuốn Nghề viết tiểu thuyết là một loạt những cái nhìn thoáng qua hấp dẫn vào tâm trí độc nhất của Murakami. Ông tiếp cận việc chạy bộ và viết một cách bản năng và trực giác, từ từ mài giũa kỹ năng của mình bằng sự kết hợp giữa kỷ luật và sự kiên trì. “Khi tôi chạy”, ông viết, ” tôi cảm thấy đó không phải là tất cả. Có điều gì đó quan trọng hơn sâu thẳm hơn trong việc chạy bộ. Nhưng tôi hoàn toàn không rõ điều đó là gì… “Viết tiểu thuyết trong đó các nhân vật “tự nhiên xuất hiện từ dòng chảy của câu chuyện” cũng là một cách để gắn kết và tin tưởng vào điều gì đó quan trọng hơn nằm sâu hơn trong tiềm thức.